Bóe-Boróro Enore Tuiorduare Jiboe Jamedu Boeji (Jarudóri)

Authors

Keywords:

Bóe erro, Bóe erdiware jiboe jamedu bóe reu, Jarudóri

Abstract

Awu Bóe-Boróro emaragodae jamedu jiboe reu, kodomode toro todo bije tumugure kejewu to moto jamedu keje. Awu jarudóri ureure, aino mai brae ere tumugudo bóe eno moto toda, icare bóe eda akedure nowu jarudóri moto keje. Awu Bóe-Bóroro erdiware jiboe réu. mariguduge eigoiare ere awu jamedu bóe udo turugado bóe eiamedu bóe etai, awu moto, torí, pobo, kare, itura, barege, kiege barege, awu jamedu bóe mariguduge ere cerdiwado jamedu boeji. Du kodire bóe erdiware turawo, tuwo tadugodu,tureruwo, boere tubemegado toroe jamedo bóe tugo pudui, bóe emaragodugodumode ia tuwobe bireu jitu keje.

 

Este artigo trata do Direito ao Espaço Memorial Bóe-Boróro, espaço que vai muito além do território demarcado e homologado, a exemplo do Território de Jarudóri, atualmente invadidos pelos não indígenas. Direito este que ultrapassa tempo atual e que se estende ao tempo originário, ou seja: o tempo dos seus ancestrais, que marca e define os direitos originários sobre lugares sagrados, onde se encontram as aldeias atuais e as destruídas pelas ações do homem, cavernas, rios, peixes, arvores, animais, aves e os demais espaços que compõe o mundo dos Bóe, que por sua vez é acessado pela memória através dos cantos, pinturas, danças, ornamentos e rituais sagrados como ritual Fúnebre.

 

This article looks at the Ancestral Land of the Bóe-Boróro³, whose limits go far beyond the demarcated, officialised territory, as is the case with the Jarudóri Indigenous Territory, which is currently invaded by non-indigenous people. This right surpasses modern day and dates back to long before the precolonial era, that is to say, ancestral times, which mark and define their original rights over sacred lands, where the current villages and those destroyed by man, as well as caverns, rivers, fish, trees, animals and all the spaces that make up the Bóe’s world may be found. All of this may be accessed through memory in the form of song, painting, dances, ornaments and sacred rituals such as the Funerary ritual.

Author Biography

  • Adriano Boro Makuda, Federal University of Mato Grosso
    Graduado em Direito pela Universidade Federal de Mato Grosso-UFMT.

Downloads

Published

2017-05-27

How to Cite

Bóe-Boróro Enore Tuiorduare Jiboe Jamedu Boeji (Jarudóri). (2017). Americanía: Journal of Latin American Studies, 28-36. https://www.upo.es/revistas/index.php/americania/article/view/2622

Most read articles by the same author(s)